Netcongestie: wat verandert er per 1 juli?
We gebruiken steeds meer stroom in ons dagelijks leven. Denk aan elektrisch rijden, koken op inductie en warmtepompen. Daarnaast wekken we stroom op met behulp van zonnepanelen. Dat is goed voor de energietransitie, maar het zorgt er ook voor dat het elektriciteitsnet steeds voller wordt. Op veel plekken in Nederland zoals ook Sittard-Geleen is er al netcongestie. Dat betekent dat het stroomnet vol is en de hoeveelheid elektriciteit letterlijk niet door de stroomkabels in de grond past.
Daarom komt er op 1 juli 2026 een nieuw prioriteringskader. Dit zijn regels van de organisatie ACM die bepalen wie voorrang krijgt op het elektriciteitsnet. Hier moet de netbeheerder (Enexis) zich aan houden. Het doel is om de beperkte ruimte zo te verdelen dat belangrijke voorzieningen blijven werken, zoals zorg, onderwijs en hulpdiensten. Ook oplossingen die het net juist minder belasten, krijgen voorrang.
Wat betekent dit?
Deze regels gelden voor alles wat er gebeurt vóór de elektriciteitsmeter. Dat is het deel van de netbeheerder dat loopt tot aan de elektriciteitsmeter. Wil je een zwaardere aansluiting aanvragen, bijvoorbeeld voor je woning of bedrijf? Of wil je gaan bouwen en heb je een stroomaansluiting nodig? Dan kan het zijn dat er geen plek is. In dat geval kom je op een wachtlijst.
Wat kan wel?
Alles wat er na de meter gebeurt, mag wel gewoon. In je huis of bedrijf kun je dus nog steeds je gasfornuis vervangen door een inductiekookplaat, een warmtepomp installeren of een laadpaal plaatsen. Let wel op: sommige apparaten hebben wél een zwaardere aansluiting nodig. Vraag daarom bij een bedrijf of installateur na of de aansluiting in de woning goed genoeg is.
Altijd druk op het stroomnet
De druk op het net speelt niet alleen in de winter. In de winter gebruiken we veel stroom, bijvoorbeeld voor verwarming. In de zomer leveren zonnepanelen juist veel stroom terug. Het net moet al die pieken opvangen, en dat wordt steeds lastiger.
Samen houden we het net in balans
De energietransitie vraagt niet alleen iets van het elektriciteitsnet, maar ook van ons gedrag. Het is belangrijk om te weten dat keuzes in huis ook invloed hebben op het net. Slimme oplossingen, zoals een thuisbatterij, kunnen helpen om het net minder te belasten. Maar extra stroomverbruik, bijvoorbeeld door een inductiekookplaat of het opladen van een elektrische auto, zorgt juist voor meer druk. Zeker als veel mensen dit tegelijk doen.
Iedereen kan helpen om het net minder te belasten. Door apparaten op rustige momenten te gebruiken en stroom slim te verdelen, maak je al verschil.
Meer informatie over netcongestie en het prioriteringskader.